Chủ Nhật, 18/11/2018
Hotline: 08045542 - 08045075
Anh lính tình nguyện và điệu múa Apsara
 Đại tá, nhạc sĩ, ca sĩ Minh Quang (Ảnh:T.A)
Người nhạc sĩ không thích ồn ào
Trong đời sống âm nhạc, có nhiều nhạc sĩ có các sáng tác “nằm lòng” người nghe nhưng tên tuổi của họ lại không nhiều người biết đến. Đại tá, Nhạc sĩ Minh Quang, nguyên là Phó trưởng Đoàn Ca múa nhạc Tổng cục Chính trị là một người như thế. Anh chính là tác giả của  nhiều bài hát nổi tiếng: "Cây đàn ghi ta một dây", "Sông Lô chiều cuối năm", "Anh lính tình nguyện và điệu múa Apsara", "Ánh mắt Chăm pa","Hoa sim biên giới", "Hoa ban", "Chiếc lá nhỏ", "Bài ca biển" ,"Kỷ niệm đầu tiên"... Nhạc sĩ Minh Quang đã được nhận giải A giải thưởng 5 năm của Quân chủng Hải Quân với ca khúc "Khát vọng biển khơi". Anh cũng là một trong những nhạc sĩ mặc áo lính được nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.
Nhạc sĩ Minh Quang là em trai nhà văn Đặng Ái. Ban đầu ông mê kịch, tham gia đoàn kịch Thanh Hóa và cũng có những thành công nhất định. Nhưng khi đạo diễn Đào Mộng Long xem một số vai diễn của anh thì thẳng thừng nhận xét: "Cậu diễn được đấy, nhưng có lẽ đi xa thì hơi khó". Anh rất sốc khi nghe điều đó. Nhưng khi một người thầy lớn trong nghề đã nhận xét thẳng thắn như vậy thì khiến anh đắn đo mãi rồi quyết định về Đoàn Nghệ thuật Tổng cục Chính trị, rồi chuyển về Đoàn Nghệ thuật Quân chủng Hải quân và sau đó là đi học tại Trường Nghệ thuật Quân đội. Sau thời gian làm ca sĩ, anh chuyển sang sáng tác. Minh Quang đã viết về tất cả các binh chủng của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng như Hải quân, pháo binh, bộ binh, đặc công, tăng thiết giáp, hậu cần, những người lính tình nguyện...
 Từ điệu múa cung đình đến với nhân dân (Ảnh:T.A)

Giai điệu hòa quyện
Năm 1983, anh cùng “Đội xung kích” Đoàn Ca múa Quân đội (nay là Nhà hát Ca Múa Nhạc Quân đội) sang đất nước Campuchia biểu diễn. Đoàn gồm 16 người, Tiến Định (NSND) là đội trưởng, Minh Quang và Kiều Minh (NSƯT) là đội phó. Nhận nhiệm vụ, Minh Quang lo lắng: “Chọn tiết mục nào để biểu diễn?”. Trong dòng suy nghĩ miên man, Minh Quang hình dung ra đất nước Campuchia tươi đẹp, với đền Ăng-co uy nghi, điệu Apsara quyến rũ; cùng với đó là nỗi nhớ những người đồng đội đang vì nghĩa vụ quốc tế cao cả, chiến đấu hy sinh bên đất nước bạn. Chính nỗi niềm đó đã khơi nguồn cho những câu hát của anh tuôn chảy. Bản thảo của bài hát đã được Minh Quang cho ra đời ngay trước chuyến đi, tại Mai Dịch, Hà Nội. Anh chính là người thể hiện ca khúc này đầu tiên, trên đất nước bạn.
 Bằng làn điệu dân ca quan họ hòa quyện vào âm hưởng dân ca Campuchia, bài hát được viết theo thể hai đoạn đơn, với 8 câu hát ngắn gọn. Đoạn 1 cho ta thấy hình ảnh điệu múa Apsara với những người con gái dịu dàng trong bộ váy Sampot quấn sát mình, bước đi nhẹ nhàng, uyển chuyển mềm mại: “Em dịu dàng trong điệu múa Apsara, anh là người lính tình nguyện, mang theo câu hát dân ca: “yêu nhau cởi áo cho nhau”…”.
Lời ca da diết dẫn ta đi thăm đất nước Chùa tháp xinh đẹp với “những câu chuyện cổ” và “đền Ăng Co uy nghi nắng chói chang”. Giai điệu đẹp, lời ca mượt mà,  gợi cho ta về một đất nước Campuchia xinh đẹp, một nền văn hóa lâu đời. Đến đây, lời nhạc được giãn ra bằng nốt trắng ứng với ca từ “nắng chói chang” để chuyển sang câu tiếp theo ca ngợi sự gắn kết bền chặt giữa những người lính của hai đất nước cùng sát cánh kề vai chống lại cái ác, bảo vệ người dân lương thiện: “Anh từng đi, vượt rừng sâu qua bao mùa giông bão, cùng những người lính Campuchia anh dũng…” .
Câu hát đã làm cầu nối cho 2 đoạn nhạc của bài ca tiếp sau đó. Đoạn 2 lên cao trào da diết “Apsara, ơi điệu múa hay tình đất nước…”. Phải có vốn sống đời lính thì nhạc sĩ quân đội này mới có thể thốt lên những tiếng lòng “Apsara”…Những lời thế sắt son của người trai Việt  dành cho cô gái Khơ me “Những người lính sẽ cùng chiến đấu. Apsara… Anh nguyện mãi giữ màu nắng ấm. Cho em được múa dưới trời tự do…”. Điệu múa Apsara trước đây là điệu múa cung đình Hoàng Gia. Dưới thời Khơ Me đỏ, 90% số nghệ sĩ bị sát hại. Bước ra từ cung đình nguy nga, điệu múa Apsara đã phô diễn hết vẻ đẹp của nó cùng điệu dân ca quan họ của người lính tình nguyện Việt Nam.
 Vũ nữ Apsara (Ảnh: T.A)

Sức sống của một ca khúc
Ngay sau khi ra đời, được phát trên làn sóng Đài Tiếng nói Việt nam đã được rất nhiều bộ đội tình nguyện Việt Nam chép trong sổ tay. 35 năm qua, Anh lính tình nguyện và điệu múa Apsara đã hàng trăm lần xuất hiện trên sân khấu Hội diễn văn nghệ. Anh lính tình nguyện Việt Nam và điệu múa Apsara không chỉ là bài hát tình yêu đôi lứa mà còn là bài ca thắm tình hữu nghị của hai nước láng giềng Việt Nam-Cămpuchia, uống chung dòng nước Mê-Kông. Là kỷ niệm đẹp một thời cùng chia ngọt sẻ bùi, đánh đuổi cái ác, đem lại sự hồi sinh cho một dân tộc. Mới đây, nhạc phẩm đã được tác giả làm mới bằng bản phối khí và thể hiện cùng với ban nhạc Belcanto.
                                                                                                                An Thanh-(TTĐN)

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi