Thứ Ba, 21/8/2018
Hotline: 08045542 - 08045075
Nhiều nước và tổ chức quốc tế lo ngại việc Mỹ rút khỏi JCPOA
 Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận đã ký Bản ghi nhớ về việc rút Mỹ khỏi JCPOA tại Nhà Trắng ở Washington DC., ngày 8/5 (Nguồn: THX/TTXVN)

Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách an ninh và đối ngoại Federica Mogherini, ngày 8/5 tuyên bố, EU xác định bảo toàn thỏa thuận hạt nhân Iran, được ký kết giữa Iran và 6 cường quốc (gồm Anh, Pháp, Mỹ, Trung Quốc, Nga và Đức) hồi năm 2015, bất chấp việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố rút nước Mỹ khỏi thỏa thuận này.

Bà Mogherini nhấn mạnh thỏa thuận năm 2015 đã đạt được mục đích là đảm bảo Iran không phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời kêu gọi nhân dân Iran và các lãnh đạo nước này tôn trọng thỏa thuận sau quyết định của Tổng thống Mỹ.

Đại diện cấp cao EU cũng bày tỏ đặc biệt lo ngại trước thông báo của Tổng thống Mỹ Donald Trump về những lệnh trừng phạt mới đối với Iran và khẳng định EU sẽ hành động để bảo vệ những lợi ích kinh tế của mình.

Bà Mogherini đánh giá miễn là Iran tiếp tục thực hiện các cam kết liên quan đến chương trình hạt nhân như họ đã và đang làm, EU sẽ tiếp tục thực hiện một cách đầy đủ và hiệu quả các nội dung của thỏa thuận hạt nhân với nước này.

Bà cũng nhấn mạnh EU hoàn toàn tin tưởng vào công việc, thẩm quyền và sự độc lập của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) khi cơ quan này đã công bố 10 báo cáo xác nhận rằng Iran đã hoàn toàn tuân thủ các cam kết của mình.

Các quan chức cấp cao của Anh, Đức, Pháp và EU đã có cuộc hội đàm tại Brussels với Thứ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi chỉ vài giờ trước khi Tổng thống Trump tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân và nhấn mạnh rằng châu Âu cam kết gắn chặt với thỏa thuận bất kể các tin tức từ Nhà Trắng.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết, Pháp, Đức và Anh đã lấy làm tiếc trước quyết định của Tổng thống Trump. Ông Macron viết trên tài khoản Twitter: "Pháp, Đức và Anh lấy làm tiếc về quyết định của Mỹ rời khỏi JCPOA. Cơ chế không phổ biến vũ khí hạt nhân này đang bị đe dọa. Chúng tôi sẽ cùng phối hợp trong một khuôn khổ rộng hơn, bao gồm cả hoạt động hạt nhân, giai đoạn hậu 2025, hoạt động đạn đạo và sự ổn định ở Trung Đông, đặc biệt là Syria, Yemen và Iraq".

Một nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Đức cho biết điều quan trọng là phải tiếp tục đàm phán trong những ngày tới để tránh tình trạng "leo thang không kiểm soát" sau quyết định của Tổng thống Trump.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres ngày 8/5 đã hối thúc các nước ký thỏa thuận hạt nhân Iran tuân thủ những cam kết của mình sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ rút khỏi thỏa thuận này. Tuyên bố của ông Guterres nêu rõ: "Tôi kêu gọi các nước tham gia JCPOA tuân thủ hoàn toàn những cam kết riêng rẽ của mình theo JCPOA và tất cả các nước thành viên khác ủng hộ thỏa thuận này".

Tổng thư ký cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc trước quyết định trên của Mỹ. Ông nhấn mạnh rằng những quan ngại liên quan đến việc thực thi thỏa thuận hạt nhân cần phải được giải quyết thông qua những cơ chế được thiết lập trong JCPOA.

Về phía Nga, theo Reuters, trong một tuyên bố đưa ra ngày 8/5, Bộ Ngoại giao Nga bày tỏ "vô cùng thất vọng" trước quyết định của Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran ký năm 2015. Bộ Ngoại giao Nga nêu rõ: "Không có và không thể có cơ sở để phá vỡ JCPOA. Kế hoạch đã cho thấy sự hiệu quả hoàn toàn. Mỹ đang hủy hoại niềm tin quốc tế vào Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA)".

Bên cạnh đó, bộ trên cũng khẳng định sẵn sàng đẩy mạnh hợp tác với các bên còn lại tham gia thỏa thuận hạt nhân Iran, đồng thời sẽ tiếp tục tích cực phát triển quan hệ song phương với Tehran.

Hãng tin RIA dẫn lời Phó Chủ tịch thứ nhất Ủy ban quốc phòng và an ninh Thượng viện Nga Yevgeny Serebrennikov cho biết, quyết định của Tổng thống Trump về thỏa thuận hạt nhân Iran đã tạo ra hoài nghi về tiến trình hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên.

Về phía Nhật, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga đã bày tỏ lấy làm tiếc trước việc Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran. Nhật Bản sẽ tiếp tục thảo luận với các nước liên quan hướng tới việc duy trì JCPOA.

Tại Bỉ, Thủ tướng Bỉ Charles Michel đã bày tỏ thất vọng sâu sắc trước quyết định của Tổng thống Trump đơn phương từ bỏ thỏa thuận hạt nhân Iran. Ông cảnh báo sự sụp đổ của JCPOA sẽ gây ra nhiều bất ổn và chiến tranh tại khu vực Trung Đông. Nhà lãnh đạo này kêu gọi EU và các đối tác quốc tế tiếp tục duy trì cam kết và Iran cần tiếp tục đáp ứng đầy đủ các nghĩa vụ được nêu trong JCPOA.

Về phía Ireland, trên trang web Bộ Ngoại giao Ireland, Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Simon Coveney cũng cho biết Ireland "rất thất vọng" trước quyết định của Mỹ rút khỏi JCPOA trong bối cảnh Ireland, các nước EU cùng đa số các quốc gia trên thế giới đều tin tưởng thỏa thuận này là một thành tựu ngoại giao quan trọng và tất cả các bên cần thực thi đầy đủ các cam kết.

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, Người phát ngôn của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan, ông Ibrahim Kalin cho biết, quyết định của Mỹ đơn phương rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran ký năm 2015 sẽ tạo ra sự bất ổn và các cuộc xung đột mới.

Truyền thông nhà nước Syria dẫn nguồn tin Bộ Ngoại giao nước này cho biết, Syria "mạnh mẽ lên án" quyết định của Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, cho rằng việc này sẽ làm gia tăng căng thẳng trên thế giới.

Về phía Iran, Tổng thống Rouhani phát biểu trên truyền hình nhà nước bày tỏ mong muốn thảo luận về quyết định của ông Trump với các bên ở châu Âu, Nga và Trung Quốc. Bên cạnh đó, ông khẳng định Iran sẽ vẫn nỗ lực thực hiện thỏa thuận hạt nhân đa phương này sau quyết định nói trên của Mỹ. Theo ông Rouhani, Tehran luôn tuân thủ những cam kết đối với thỏa thuận hạt nhân, trong khi Mỹ không bao giờ thực hiện những trách nhiệm của họ.

Trong nội bộ nước Mỹ, cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama cho rằng quyết định của Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran là "sai lầm". Ông Obama bày tỏ: "Tôi tin rằng quyết định nói trên đặt JCPOA vào tình trạng nguy hiểm dù không có bất cứ vi phạm thỏa thuận nào về phía Iran và đó là một sai lầm nghiêm trọng".

Theo thỏa thuận JCPOA ký ngày 14/7/2015 giữa Iran và nhóm P5+1, Iran đồng ý thu hẹp chương trình hạt nhân để đổi lại cộng đồng quốc tế xóa bỏ phần lớn lệnh trừng phạt quốc tế áp đặt với quốc gia này. Thỏa thuận lịch sử này được xem là chiến thắng lớn về mặt ngoại giao của cả Mỹ và Iran, được dư luận quốc tế đánh giá cao, nó có thể mang lại hòa bình, ổn định ở khu vực Trung Đông./.

Hoàng Nam (tổng hợp)

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi